language EN EL SR DE

Ανδρική Υπογονιμότητα: Η δύναμη του ψευδαργύρου και της ντομάτας

by Άρτεμις Κύρκα, last updated 16 Nov 2026,

3 min read

Η ανδρική αναπαραγωγική υγεία έχει καθοριστικό ρόλο τόσο στην φυσιολογική σύλληψη όσο και στην επιτυχία των κύκλων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η ισορροπημένη διατροφή και γενικότερα ένας υγιεινός τρόπος ζωής είναι σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Ανάμεσα στα θρεπτικά συστατικά που έχουν μελετηθεί περισσότερο για την ανδρική γονιμότητα ξεχωρίζουν ο ψευδάργυρος και το λυκοπένιο, τα οποία αναλύονται παρακάτω σε αυτό το άρθρο.



Ψευδάργυρος και ανδρική αναπαραγωγική υγεία

Ο ψευδάργυρος είναι ένα ιχνοστοιχείο με κεντρικό ρόλο στην ανδρική αναπαραγωγική υγεία, καθώς ο προστάτης και το σπερματικό υγρό έχουν από τις υψηλότερες συγκεντρώσεις ψευδαργύρου στον οργανισμό. Μελέτες έχουν δείξει ότι άνδρες με υπογονιμότητα έχουν συχνά χαμηλότερα επίπεδα ψευδαργύρου στο σπερματικό υγρό σε σχέση με τους γόνιμους άνδρες. Συγκεκριμένα, ο ψευδάργυρος συμμετέχει:

  • Στη σύνθεση και αντιοξειδωτική προστασία του DNA για την παραγωγή και προστασία των σπερματοζωαρίων αντίστοιχα
  • Στη σύνθεση της τεστοστερόνης στους όρχεις
  • Στην αντιμικροβιακή δράση προστατεύοντας το ανδρικό ουροποιητικό σύστημα από βακτηριακές λοιμώξεις που μπορούν να βλάψουν τη γονιμότητα

Κύριες πηγές ψευδαργύρου είναι τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως στρείδια (η πλουσιότερη πηγή) και τα υπόλοιπα θαλασσινά, κόκκινο κρέας, πουλερικά, ψάρια και γαλακτοκομικά.

Πηγές ψευδαργύρου αποτελούν και τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης όπως τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και τα δημητριακά ολικής άλεσης, όμως από αυτά έχει μικρότερη βιοδιαθεσιμότητα, δηλαδή απορροφάται σε μικρότερο βαθμό από το πεπτικό σύστημα. Αυτό συμβαίνει διότι τα φυτικά τρόφιμα είναι πλούσια σε φυτικό οξύ, το οποίο δεσμεύει τον ψευδάργυρο με αποτέλεσμα να εμποδίζει την απορρόφησή του. Τεχνικές όπως το μούλιασμα των οσπρίων και η ζύμωση (ψωμί με προζύμι) ενεργοποιούν ένα ένζυμο που διασπά το φυτικό οξύ γεγονός που επιτρέπει την απελευθέρωση και απορρόφηση του ψευδαργύρου.

Λυκοπένιο, ντομάτα και ανδρική αναπαραγωγική υγεία

Το λυκοπένιο είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό από την οικογένεια των καροτενοειδών το οποίο προσδίδει το κόκκινο χρώμα σε ορισμένα φρούτα και λαχανικά.

Τα σπερματοζωάρια είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στο οξειδωτικό στρες. Η μεμβράνη τους είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα και διαθέτουν περιορισμένους μηχανισμούς αυτοεπιδιόρθωσης, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα και τη μορφολογία τους. Το λυκοπένιο συγκεντρώνεται στους όρχεις και λόγω της αντιοξειδωτικής του δράσης βοηθά στην εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών.

Πηγές λυκοπενίου είναι η ντομάτα και τα προϊόντα της, το καρπούζι, ροζ γκρέιπφρουτ και η παπάγια.

Κάτι που αξίζει να σημειωθεί είναι η απορρόφηση του λυκοπενίου από τον οργανισμό. Το αντιοξειδωτικό αυτό είναι λιπόφιλο, δηλαδή απορροφάται καλύτερα παρουσίας λίπους στο γεύμα. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως θα ήταν προτιμότερο να μαγειρεύουμε την ντομάτα με εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα. Επιπλέον, η υψηλή θερμοκρασία που χρησιμοποιείται για το μαγείρεμα της σάλτσας αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα του λυκοπενίου με αποτέλεσμα τη μέγιστη απορρόφησή του. Επομένως, η σπιτική σάλτσα ντομάτας μαγειρεμένη με εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο είναι πιο αποτελεσματική πηγή λυκοπενίου σε σχέση με την ωμή ντομάτα.

Ο ψευδάργυρος και το λυκοπένιο είναι δύο θρεπτικά συστατικά που φαίνεται ότι ευνοούν την ανδρική γονιμότητα. Λειτουργούν όμως καλύτερα ως μέρος ενός συνολικού υγιούς τρόπου ζωής. Η μεσογειακή διατροφή, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, η αυξημένη φυσική δραστηριότητα, ο επαρκής ύπνος, η αποφυγή του καπνίσματος και ο περιορισμός του αλκοόλ έχουν όλα αποδεδειγμένη θέση στην ανδρική γονιμότητα.

Άρτεμις Κύρκα

Άρτεμις Κύρκα, BSc, MSc, RD

Η Άρτεμις είναι διαιτολόγος με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και εξωτερική συνεργάτης της Newlife IVF ως Διαιτολόγος Γονιμότητας & Γυναικείας Υγείας

book_online Κλείστε ραντεβού book_online Κλείστε ραντεβού
email
Email
phone
Κλήση
navigation
Οδηγίες